HomeNHÂN VẬTNgười có tên thật là lê hữu trác, thầy thuốc nổi tiếng của nước ta thời xưa là hải thượng ông.

Người có tên thật là lê hữu trác, thầy thuốc nổi tiếng của nước ta thời xưa là hải thượng ông.

04:35, 12/04/2021
l>H

Hải thượng lãn Ông - Lê Hữu Trác rến Nhà đại danh y dân tộc, nhà khoa học lớn, Ðồng thời là công ty tư tưởng, nhà văn lỗi lạc của nước ta ở thế kỷ thứ XVIII

*

Hải Thượng Lãn ông tên thật là Lê Hữu Trác rến, quê tại thôn Văn Xá, làng Lưu Xá, huyện Ðường Hào, phủ Thượng Hồng, tỉnh Hải Dương (ni là làng Hoàng Hữu Nam, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hải Hưng). Lê Hữu Trác rến xuất thân từ một gia đình (ông, thân phụ, crúc, bác, anh, em) đều học giỏi, đỗ cao, làm cho quan khổng lồ của thời vua Lê chúa Trịnh. Cha là Lê Hữu Mưu đỗ đệ tam gần kề tiến sĩ với có tác dụng quan liêu dưới triều Lê Dụ Tôn tới bậc thượng thư. Mẹ là Bùi Thị Thưởng quê ở xứ Bầu Thượng, thôn Tình Diệm, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Biệt hiệu Hải Thượng vị nhị chữ đầu tiên tỉnh (Hải Dương) với thương hiệu phủ (Thượng Hồng), nhưng cũng có thể vày chữ Bầu thượng là quê mẹ với là nơi Hải Thượng ở thọ nhất, từ năm 26 tuổi đến lúc mất. Hải Thượng Lãn Ông tất cả nghĩa là ông lười ở Hải Thượng. Nhưng thực tế bọn họ sẽ thấy lười ở đây là lười với công danh sự nghiệp phong lưu nhưng rất chăm chỉ đối với sự nghiệp chữa bệnh cứu người. Lúc nhỏ, Lê Hữu Trác rến theo thân phụ lưu học ở thủ đô Thăng Long. Ngày còn đi học, Lê Hữu Trác đã nổi tiếng là học trò tốt chữ, cùng đã thi vào tam trường. Năm 19 tuổi, phụ vương mất sớm yêu cầu Lê Hữu Trác rến phải thôi học về nhà chịu tang. Hiện nay khắp nơi nghĩa quân nổi lên chống chính sách hà khắc của chúa Trịnh, quần chúng rất khổ sở, nghĩa quân lại nổi ngay lập tức ở làng mạc bên cạnh quê hương, buộc phải ko thể ngồi im nhưng mà học được. Lê Hữu Trác rưởi đành xếp bút nghiên theo nghiệp kiếm cung. Nhưng để chuẩn bị vào nghiệp kiếm cung, Lê Hữu Trác rưởi đã gồm những ý kiến khác với nhiều tkhô hanh niên thời đó. Lê Hữu Trác đã tra cứu gặp một ẩn sĩ họ Vũ ở xóm Ðặng Xá, huyện Hoài An rất giỏi môn Thiên nhân (một môn học về thiên văn, địa lí, bày binch bố trận, bói toán...) dạy đến thuật âm dương sau vài ba năm nghiên cứu thuật âm dương, Lê Hữu Trác rưởi mới đeo gươm tòng quân. Lê Hữu Trác rến đã viết về thời kỳ này của đời mình như sau: "...Tôi nghiên cứu thuật âm dương trong khoảng vài năm, cũng biết được đại khái, mới đeo gươm tòng quân để thí nghiệm sức học của mình. Vượt bao phen nguy hiểm, tôi cũng được thận trọng. Những kế hoạch trù tính trong quân cơ phần nhiều đều phù hợp... Thống tướng (của chúa Trịnh) nhiều phen muốn đề bạt nhưng tôi nghĩ: chí bình sinch chưa thỏa mãn thì cầu cạnh có tác dụng bỏ ra...". Rõ ràng đây là công việc không hợp ý Lê Hữu Trác rưởi. Cho nên những khi được tin người anh mất, Lê Hữu Trác rưởi xin ra khỏi quân ngũ, lấy cớ về chũm anh "nuôi mẹ già 70 tuổi và mấy con cháu mồ côi" ở Hương Sơn. Về Hương Sơn ko lâu thì Lê Hữu Trác bị ốm nặng trong vòng hai, bố năm liền chữa khắp nơi không khỏi. Chính trận ốm này là bước ngoặt quan trọng đối với cuộc đời của Lê Hữu Trác với nghề thuốc Việt nam giới. Sau nhiều năm kiếm tìm thầy chữa bệnh ko kết quả, Lê Hữu Trác nhờ cáng đến đơn vị một thầy thuốc ở Rú Thành thuộc làng mạc Trung Cần, huyện Tkhô nóng Chương (nay là thôn Nam Trung, huyện Nam Ðàn, tỉnh Nghệ An) tên là Trần Ðộc thi đỗ cử nhân rồi ở đơn vị có tác dụng thuốc được quần chúng. # rất tín nhiệm. Qua hơn một năm ở công ty thầy thuốc, Lê Hữu Trác rến đã khỏi bệnh. Trong thời gian nằm chữa bệnh ở đây, những dịp rỗi rãi Lê Hữu Trác rến mượn bộ sách thuốc Phùng thi cẩm nang Trung quốc để đọc, phần lớn đều hiểu thấu, thầy thuốc Trần Ðộc lấy làm lạ với đã tất cả ý muốn truyền đạt nghề bản thân cho Lê Hữu Trác. Mặc cho dù lúc này Lê Hữu Trác rến đã phân phát hiện thấy bên trên đời còn một công việc rất quan trọng đối với con người là bảo vệ sức khỏe, chữa bệnh cứu người nhưng cũng chưa quyết chí học thuốc. Lê Hữu Trác rến đã viết: "... Những chỗ ý nghĩa chuyên sâu về dịch lý âm dương vào sách thuốc, tôi đều hiểu thấu. Trần tiên sinh lấy làm cho lạ muốn đem hết cái hiểu biết về y học dạy mang lại tôi, nhưng lúc bấy giờ bởi vì bận việc tôi chưa để ý học...". Ðến Khi Lê Hữu Trác 30 tuổi, sức khỏe đã trở lại, tướng của chúa Trịnh mang đến người tới mời Lê Hữu Trác rến trở về quân ngũ, Lê Hữu Trác rưởi cố ý xin từ và hôm nay mới quyết chí học thuốc. Lê Hữu Trác rến viết: "...Cái chí bon chen trong trường danh lợi mình đã vứt bỏ đi thọ rồi, đề nghị xin cố từ, lấy cớ còn mẹ già ko thể đi xa được. Và trở lại Hương Sơn làm đơn vị ở ven rừng quyết chí học thuốc, tra cứu đọc khắp những sách, đêm ngày mài miệt, tiếc từng giây phút". Và từ đấy Lê Hữu Trác lấy biệt hiệu là Hải Thượng Lãn Ông. Vì nơi ở của Hải Thượng rất hẻo lánh, bên trên không tồn tại thầy giỏi để học, dưới không có bạn hiền giúp cho, Hải Thượng phải tự học là thiết yếu. Ðể việc học tập tất cả kết quả hơn, Hải Thượng đã làm bạn với một thầy thuốc nữa cũng họ Trần ở làng mạc Ðỗ Xá gần làng Tình Diệm để với mọi người trong nhà trao đổi những kiến thức thu thập được trong lúc đọc sách. Do kiến thức rộng, chẩn bệnh kê đơn thận trọng cho nên vì vậy Hải Thượng Lãn Ông đã chữa khỏi nhiều trường hợp cực nhọc nhưng người khác chữa không khỏi, thương hiệu tuổi Hải Thượng lan nkhô cứng khắp nơi, tới tận thủ đô Thăng Long. Trong thời kỳ này, cùng với việc chữa bệnh Hải Thượng Lãn Ông đã mở trường đào tạo thầy thuốc, người xung quanh với những nơi xa nghe tiếng đều tìm kiếm đến học. Lãn Ông lại tổ chức ra Hội y ?? nhằm đoàn kết những người đã học xong ra làm nghề với để gồm cơ sở mang lại họ liên hệ trao đổi học hỏi nhau. Vừa chữa bệnh, vừa dạy học, Hải Thượng Lãn Ông vừa biên soạn sách, vì Hải Thượng nghĩ rằng: "... Tôi thấy y lí mênh mông, sách vở chồng chất, phân chia môn xếp loại tản mạn khôn cùng. Những sách bởi những bậc hiền triết tiền bối luận về bệnh, về ý nghĩa đơn thuốc, về tính vị bài bác thuốc tất cả nhiều chỗ chưa nói đến nơi đến chốn, tất phải tóm gọn hàng trăm cuốn, đúc thành một pho để tiện coi, tiện đọc". Năm 62 tuổi, Hải Thượng Lãn Ông được chúa Trịnh Sâm triệu ra thủ đô Thăng Long để chữa bệnh mang lại con là Trịnh Cán. Việc ra thủ đô vào thời gian tuổi già, đó là một điều bất đắc dĩ đối với Hải Thượng. Nhưng lòng ước ao ước được nhân dịp này tra cứu cách in ra để phổ biến rộng rãi tác phẩm của mình, vì chưng vậy Hải Thượng ra đi. Hải Thượng đã kể lại chổ chính giữa sự của bản thân vào tập Thượng kinh cam kết sự (kể chuyện ra thủ đô) về hôm nay như sau: "... Bấy giờ tôi bứt rứt ko biết là chừng làm sao, suốt đêm không ngủ. Tôi tự nghĩ: bản thân cơ hội trẻ mài gươm đọc sách, rồi nay đây mai đó, vào l5 năm đã ko làm nên công trạng gì. Nay đã vứt bỏ công danh và sự nghiệp về ẩn ở núi Hương Sơn, dựng lều, nuôi mẹ, đọc sách ao ước tiêu dao vào vườn đạo lý của Hoàng Ðế, Kỳ Bá nhị tổ sư của Ðông y tự lấy việc giữ gìn cho bạn, cứu góp người là đắc sách. Ai ngờ ni lại khổ về loại hư danh. Nhưng mình đã dày công nghiên cứu y học trong tầm 30 năm, soạn được một bộ Tâm Lĩnh không đủ can đảm truyền thụ riêng rẽ đến ai, chỉ muốn đem ra công bố đến mọi người cùng biết. Nhưng việc thì nặng, sức lại mỏng, cạnh tranh nhưng mà có tác dụng được. Quỷ thần hiểu thấu lòng mình, chuyến này đi gồm chỗ may mắn đây cũng chưa biết chừng". Không may mang lại Hải Thượng, ra thủ đô Thăng Long ở gần một năm trời, cả hai việc đều không thành: đến thủ đô, Hải Thượng được đưa vào đi khám bệnh ngay mang đến Trịnh Cán, nhưng đơn thuốc kê lên bị những thầy thuốc khác vào phủ chúa sàm trộn cùng không được cần sử dụng. Sách thuốc cũng chẳng tìm được ai chịu trách nhiệm mang lại in. Nhưng cũng chính trong chuyến đi này, Hải Thượng đã rất vui mừng được biết sách thuốc của bản thân biên soạn không những đã được học trò sao chép sử dụng tại chỗ Hơn nữa được đưa đi rất xa tới tận thủ đô với có người nhờ học sách thuốc của bản thân nhưng đã trở thành thầy thuốc giỏi ở thủ đô nên đã lập bàn thờ, thờ sống Hải Thượng để tỏ lòng nhớ ơn. Cuối năm đó (1782) Hải Thượng Lãn Ông trở lại Hương Sơn, tiếp tục dạy học, biên soạn thêm một số tập trong toàn bộ tác phẩm "Y tông trung khu lĩnh" mang đến đến Khi ông mất. Nhân dân táng mộ Hải Thượng ở chân núi Minc Từ, khe Nước cạn, bí quyết thị trấn Phố Châu, huyện Hương Sơn 4km, hiện ni vẫn còn. Hải Thượng Lãn Ông được dân chúng đương thời chú ý cùng trọng vọng bởi tài chữa bệnh, dạy học, viết sách và làm thơ văn. Sau Lúc Hải Thượng Lãn Ông mất, đến đến thời nay chúng ta biết, học tập với nhớ ơn Hải Thượng Lãn Ông là vì tác phẩm "Y tông tâm lĩnh" nghĩa là những điều đã lĩnh hội được của những thầy thuốc trước. Hiện ni người ta gọi tác phẩm này là "Hải Thượng y tông vai trung phong lĩnh". Bộ sách này được Hải Thượng Lãn Ông biên soạn trong vòng 10 năm: bắt đầu vào mức Hải Thượng 40 tuổi (1760), căn bản chấm dứt Khi Hải Thượng Lãn Ông tròn 50 tuổi (1770), nhưng từ đó mang lại đến một năm trước Khi mất, nghĩa là trong tầm 20 năm nữa, Hải Thượng còn bổ sung viết thêm một số tập nữa như Y hải cầu nguyên ổn (1782), Thượng kính cam kết sự (1783), Vận khí bí điển (1786).


Bạn đang xem: Người có tên thật là lê hữu trác, thầy thuốc nổi tiếng của nước ta thời xưa là hải thượng ông.


Xem thêm: Các Bước Tạo Quảng Cáo Trên Remitano Hiệu Quả Nhất, Mua Bitcoin Ở Đâu Rẻ Nhất


Xem thêm: Phong Cách Tân Cổ Điển Là Gì, Đặc Điểm Nội Thất, Kiến Trúc Tân Cổ Điển!


Toàn bộ sách Hải Thượng Lãn Ông để lại, bao gồm 28 tập và chia thành 66 quyển. Một điểm đặc sắc đầu tiên nổi bật của bộ sách "Y tông chổ chính giữa lĩnh" là Hải Thượng Lãn Ông đã tiếp thu tất cả phê phán, chọn lọc rồi vận dụng những kiến thức cơ bản vào điều kiện cụ thể về khí hậu, về con người và về cả biện pháp suy nghĩ của nhỏ người Việt nam giới, nhất là những lý luận cơ bản của nền y học Trung quốc cũng như những gớm nghiệm chữa bệnh của những thầy thuốc trước, của quần chúng. # lao động trong với ngoại trừ nước, kể cả một số không nhiều giáo sĩ phương Tây khi ấy mới lịch sự Việt phái nam ta. Và không giống với nhiều người viết sách trước, tất cả tiếp thu của người khác nhưng cứ lơ đi, coi như đó là của mình, Hải Thượng Lãn Ông đã trình bày rõ ràng, trung thực vào mỗi tập sách viết ra là mình đã tiếp thu ý kiến của người xưa như thế như thế nào để người đọc tất cả thể gồm điều kiện kiểm tra hoặc dễ dàng bao gồm ý kiến phê phán trả lại. Cùng với những lời trọng tâm sự đã dẫn Hải Thượng Lãn Ông đến việc biên soạn bộ sách đã giới thiệu ở phần trên, bọn họ hãy bên nhau trích đọc một vài đoạn nữa vào bộ "Y tông tâm lĩnh". Mở đầu tập "Âu ấu tu trí" (nói về cách chữa bệnh trẻ em). Hải Thượng viết: "....Sách tất cả nói: Chữa mười người phái mạnh không bằng chữa đến một người nữ, chữa mang lại mười người nữ không bằng chữa mang đến một người già, chữa mười người già không bằng chữa đến một em bé... vì chưng trẻ nhỏ đau đớn chỗ làm sao không nói lên được nhưng chỉ thấy khóc, chứ ko hiểu được đau bệnh gì cho nên vì vậy chẩn trị không gì nặng nề bằng. Riêng Cảnh Nhạc gồm luận rằng: Chữa bệnh trẻ em so với chữa bệnh người lớn lại rất dễ bởi vì trẻ con phía bên ngoài ko bị khí lục dâm dày dạn nhiều ngày, bên trong cũng không bị bảy loại tình cảm dày vò, trừ những chứng kinh phong cam tích ra hễ trẻ gồm bệnh thì phần nhiều là vì ăn uống mà ra, nếu xét rõ được nguyên nhân mà điều trị thì đã dễ lại càng thêm dễ. Ðọc đến đây, tôi ngạc nhiên, tấm tắc khen rằng: thật là nghe những lời từ xưa chưa từng nghe nói những lời nhưng mà mọi người cực nhọc nói được. Từ Hiên Viên, Kỳ Bá đến ni chỉ gồm một người ấy thôi... Tại sao người đời trị bệnh trẻ em lại ko xét loại ý trẻ em là thuần dương vô âm, yêu cầu bỏ âm để phối dương, mà lại cứ chỉ ra rằng thuần dương cần dễ phân phát lạnh, rồi hễ mang lại thuốc thì cứ bốc những thứ thuốc đắng, lạnh, trẻ bẩm sinh vốn đã không có phần âm nhưng mà lại đánh bạt mất phần dương, âm dương đều không có, cơ mà muốn mang lại mầm mống tươi tốt, thành được cây to lớn sống lâu, chẳng là viển vông lắm sao? Tôi rất băn khoăn lo ngại về tình trạng này đề xuất gom góp các bài xích luận, những đơn thuốc về nguồn gốc cùng chứng trạng bệnh trẻ em, của những đơn vị y học thành một tập nhan đề "Âu ấu tu tri" để bổ sung vào các phương pháp lập thành của người xưa, và ở cuối tập lại tiếp thêm một chương Lạc sinh, đấy là phần vai trung phong đắc của tôi tự tay viết ra, là gồm ý dốc hết sở năng của mình mong mỏi muốn cứu sống trẻ em được một phần nào". Tuy bộ "Y tông vai trung phong lĩnh" là một bộ sách thuốc, nhưng một trong 28 tập ko những được giới y dược ưa ưng ý hơn nữa được những nhà văn, nhà thơ, bên sử cũng như công ty triết học nước ta đánh giá chỉ rất cao. Ðó là tập "Thượng tởm ký kết sự , vào đó Hải Thượng Lãn Ông kể lại chuyến đi ra thủ đô Thăng Long chữa bệnh mang đến nhị cha bé Trịnh Sâm và Trịnh Cán, một số tầng lớp thượng lưu ở thủ đô, cũng như chuyện giao dịch với những bên nho, đơn vị thơ ở thủ đô Thăng Long từ tháng giêng đến tháng mười năm Nhâm Dần (1782). Có thể nói trước với sau Hải Thượng Lãn Ông hầu như văn học nước ta chưa có một tác phẩm viết theo lối văn kể chuyện, người thực chnghiền việc thực, nói lại những chuyện hằng ngày. Giá trị lịch sử của tập sách này là nó tạo điều kiện cho ta thấy lại được một giải pháp sinch động cuộc sống của chúa Trịnh, sinch hoạt giao dịch của tầng lớp quan lại, công ty nho, mô tả một số người gồm phương châm nhất định trong lịch sử cuối thời Lê như chúa Trịnh Sâm, Trịnh Cán, Chánh đường Hoàng Ðình Bảo (chức quan cao nhất của chúa Trịnh). Nó lại hỗ trợ chúng ta thấy lại thủ đô Thăng Long giải pháp đây hơn 200 năm, trong đó tất cả nhiều di tích lịch sử hiện nay không còn nữa. Cũng trong tập ký kết sự này, chúng ta được biết đời sống và hoạt động của một số thầy thuốc trong phủ chúa Trịnh, việc bảo vệ sức khỏe của vua chúa trong thời kỳ đó. Ðọc tập ký sự này, ta còn được biết trong khi nhiều người lấy làm cho sung sướng bởi vì được vua chúa ban đến quan liêu tước thì Hải Thượng lại hết sức từ chối, nhưng mà cũng cũng chính vì thế mà lại bay khỏi bị giết khi quân sĩ vào phủ chúa nổi lên giết hết các quan liêu chức ở đây Hải Thượng viết: "Mồng 2 tháng 11 về đến công ty... được vài hôm, nghe tin cả công ty quan lại chánh đường (Hoàng Ðình Bảo) bị hại... Tôi mừng thầm nói: "Mình ẩn thân nơi rừng suối, chẳng đoái hoài gì đến lợi danh. Bỗng chốc bị triệu, phải chống gậy lên khiếp đô ngót một năm trời. Xin xỏ năm lần bảy lượt mới được buông tha. Vạn nhất bản thân ko kiên quyết, mang lấy một chức quan thì bây giờ danh lợi đã chẳng thành, mà lại dòng thân lại bị nhục, hối thì đã muộn. Magiống hệt... mặc dù thân mắc vào vòng danh lợi nhưng ko bị lợi danh mê hoặc... bản thân không đến nỗi bị thiên hạ chê cười, chỉ nhờ "không tham" đó thôi". Do những giá chỉ trị văn thơ cùng lịch sử ấy bắt buộc chúng ta ko ngạc nhiên Lúc thấy ngay lập tức từ năm 1923, tập truyện cam kết này đã được Nguyễn Trọng Thuật dịch và đăng ở tạp chí Nam Phong, năm 1950, Dương Quảng Hàm trích in trong Việt nam văn học sử yếu, năm 1959 Phan Võ dịch lại cùng nhà xuất bản Văn hóa đã đến in, nhân dịp 250 năm ngày sinc của Hải Thượng, bên xuất bản Văn học đã đến sửa chữa lại và tái bản lần nữa. Hai mươi bảy tập còn lại của tác phẩm đó dành riêng hoàn toàn cho những vấn đề thuần túy về chữa bệnh, cần sử dụng thuốc, nhưng vị giải pháp cấu tạo của bộ sách, lối viết đặc biệt của Hải Thượng Lãn Ông, đề nghị bên cạnh những kiến thức trình độ chuyên môn về chữa bệnh sử dụng thuốc, bọn họ còn biết và học tập được ở Hải Thượng quan lại điểm về ngành nghề, đạo đức của người thầy thuốc cũng như nếp suy nghĩ hiếm gồm của một tri thức thời đó. Về quan lại điểm ngành nghề. Phải sống lại trả cảnh lịch sử nước ta ở thế kỷ thứ XVIII, Khi mà tư tưởng cầu danh lợi, say mê có tác dụng quan lại, có tác dụng tướng coi thường nghề thuốc đang ngự trị ở đầu óc hầu hết trí thức nước ta thời điểm ấy, mới thấy hết khó khăn khăn của Hải Thượng Lãn Ông Lúc chọn nghề thuốc làm cho lẽ sống của đời mình. Hãy nghe Hải Thượng kể lại những lời bàn ra: "Một tân thủ khoa họ Trần, người bạn mới quen ở quận mặt, một hôm đến chơi thấy bên trên bàn tất cả chồng sách thuốc, biết tôi say sưa với nghề thuốc đã: "Tỏ lời can ngăn đôi ba lần nhưng mà không thể được" lại nói thêm "Ðạo lý rất lớn nhưng gọi là Ðạo tức là đường lối trị nước"... Chính sách tốt phxay tắc tốt thì sử sách còn ghi, còn như đạo có tác dụng thuốc chỉ thấy chxay ở ngoại sử. Tuy Ngũ đế kỉ gồm chỗ chnghiền về nghề thuốc thì lại chỉ nói tuy vậy tuy nhiên với việc có tác dụng ruộng cơ mà thôi, Ngoài ra không thấy đâu nói đến cả. Cho phải nhà nho đời này qua đời không giống đều học tập khiếp nghiệm Xuân Thu, sử Tư Mã, dùi mài suốt đông lịch sự hè cổ đủ để có tác dụng bước thang phụ quí, lẫy lừng công danh và sự nghiệp. Còn như việc làm cho thuốc chỉ là một nghệ thuật nhưng mà thôi. Nếu như gồm ai coi trọng một chút ít thì nói là nhân thuật là thuộc. Như vậy, phải chăng đạo làm thuốc không bao gồm thức là nền tảng vào đạo lý của người đời đó ru?". Ngay cả Lúc được thấy Hải Thượng được chúa Trịnh triệu ra thủ đô Thăng Long, một vị quan lại văn thư tất cả nhiệm vụ đưa Hải Thượng lên kinh đô đã mang đến rằng, hẳn là vị tài gì không giống mà Hải Thượng được tiến cử chứ không phải vì nghề thuốc cần vị quan liêu này đã nói: "Tôi nghe quan tiền lớn tôi nói cụ là bậc cao ẩn, mượn tiếng thầy thuốc đó thôi". Nhưng chúng ta thấy, mặc ai nói ra nói vào, lòng yêu nghề thuốc của Hải Thượng vẫn ko ráng đổi vì "nghề này còn có thể giúp người ta im vui", bởi "đạo làm cho thuốc cũng giống như đạo làm cho tướng". Về đạo đức của người thầy thuốc. Hải Thượng viết: "Ðã là thầy thuốc thì nên cần nghĩ đến việc giúp người, không nên vắng bên lâu để search vui thụ riêng biệt như đi chơi ngắm cảnh, với rượu lên núi uống chơi, vị nhỡ bao gồm bệnh cấp cứu, người ta kiếm tìm thầy không gặp kịp, hại đến tính mạng nhỏ người". Hoặc như "Nếu cùng một thời gian có nhiều người mời đi thăm bệnh thì phải căn cứ vào bệnh cấp đi trước, bệnh không cấp đi sau chứ không nên vì chưng người bệnh nhiều hay nghèo nhưng đến trước đến sau, như thời gian cho thuốc cũng căn cứ vào tật bệnh chứ không nên căn cứ vào tiền ít mà lại mang đến thuốc tốt xấu". "Phàm học thuốc, phải luôn luôn luôn trau xanh dồi nghiệp vụ: Khi gồm chút ít thời giờ thư thả rỗi, yêu cầu luôn luôn luôn luôn nghiên cứu sách thuốc xưa ni, luôn luôn phát huy biến hóa thâu nhập được vào chổ chính giữa, thấy rõ được ở mắt, thì tự nhiên ứng được vào việc làm cho mà lại ko phạm sai lầm". "Chữa bệnh phải toàn điện. lúc đến coi bệnh ở những đơn vị nghèo bí tuyệt những người mồ côi goá bụa hiếm hoi lại càng nên chăm sóc đặc biệt, do những người phong phú không lo không tồn tại người chữa, còn những người túng bấn thì ko đủ sức đón thầy giỏi, vậy ta buộc phải để trọng tâm một chút ít, họ sẽ được sống một đời... Những người bé thảo, vợ hiền, nghèo nhưng mắc bệnh, kế bên việc cho thuốc, lại tuỳ sức bản thân mà lại chu cấp đến họ nữa, vì bao gồm thuốc cơ mà không tồn tại ăn, thì cũng vẫn đi đến chỗ chết. Cần phải mang đến họ được sống toàn diện, thì mới đúng là nhân thuật". Ðáng quý hơn nữa, cùng điều này hầu như không nhiều thấy ở những thầy thuốc trước và sau Hải Thượng Lãn Ông: đó là tinc thần không giấu dốt, dám mạnh dạn trình bày những trường hợp bệnh không khỏi, người bệnh đã chết, để người sau rút ít ghê nghiệm. Thực vậy, cùng với tập "Dương án" trong đó kể lại 17 bệnh án khó khăn mà chữa khỏi, Hải Thượng còn viết một tập gọi là "Âm án", vào đó Hải Thượng đã trình bày 12 trường hợp bệnh khó, cùng mặc dù đã đem hết tinch thần cứu chữa đến cùng, còn nước còn tát của mình, nhưng cuối cùng người bệnh vẫn chết. Lý vị cầm cây bút biên tập "Âm án", Hải Thượng đã viết như sau: "Nghề làm thuốc là nhân thuật, thầy thuốc phải việc cứu góp người có tác dụng giỏi. Nhưng thói thường cứu được một người thì hoa chân múa tay biểu dương mang đến mọi người thuộc biết, còn lỡ thất bại thì giấu đi, thường người ta xuất xắc giấu những thói xấu của mình, nhưng mà ko đem sự thực nói với người khác... Trong việc chữa bệnh, tôi từng ứng biến để đối phó với bệnh tình, chuyển nặng ra nhẹ, cứu chết lấy sống được từng nào trường hợp cơ mà vẫn tất cả những chứng phải khoanh tay đợi chết cũng không phải là không nhiều. Tôi không tự thẹn với trình độ thấp kỉm vào việc cứu người cho nên vì thế xung quanh những "Dương án" lại chnghiền thêm một tập kể lại những lời cạnh tranh tâm sự được, gọi là "Âm án". Mong những bậc trí thức tất cả chí làm cho thuốc sau này, khi thấy những chỗ tuyệt của tôi chưa đáng bắt chước, nhưng thấy chỗ dở của tôi cần phải lấy làm cho gương, tránh việc thừa yêu tôi mà lại bảo: chỉ chữa được bệnh nhưng không chữa được mệnh. Thì đó mới là loại may cho đạo y". Chỉ đọc một vài ba đoạn trích trong toàn bộ tác phẩm "Y tông vai trung phong lĩnh", bọn họ cũng thấy những trọng tâm tư suy nghĩ cao niên của Hải Thượng Lãn Ông. Và họ không ngạc nhiên khi thấy Hải Thượng còn sống, còn dạy học, thì mỗi lời mỗi câu vào tác phẩm của Hải Thượng đều được học trò của bản thân chxay lại một phương pháp đầy đủ. Cho đến Lúc Hải Thượng Lãn Ông đã mất đi rồi, những người học trò trực tiếp của Hải Thượng Lãn Ông cũng không thể nữa, đáng lẽ người ta chỉ cần chxay lại những kiến thức thuần túy về chuyên môn chữa bệnh, chế thuốc cùng dùng thuốc thì người ta vẫn chép lại đầy đủ cả những suy nghĩ trung tâm tư của Hải Thượng. Tác phẩm "Y tông trọng điểm lĩnh" của Hải Thượng Lãn Ông mặc dù xong về căn bản vào năm 1770, nhưng đã tồn tại gần như nguyên vẹn bằng nhỏ đường chnghiền tay, chuyển người này qua người khác, để chờ 115 năm sau (1885) mới được khắc gỗ với in ra phổ biến rộng rãi vào quần chúng cùng truyền đến ngày nay. Hải Thượng Lãn Ông - Lê Hữu Trác, thân thế cùng sự nghiệp, là niềm tự hào của dân tộc ta. Tuy sống phương pháp ta hơn 250 năm, những tư tưởng với phương pháp tư tưởng tiến bộ cũng như thái độ khoa học chân thiết yếu của Hải Thượng Lãn Ông vẫn còn là bài xích học còn tính chất thời sự cùng rất quý báu đối với chúng ta thời nay.


Chuyên mục: NHÂN VẬT